(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

॥ श्रीः ॥
5.5. अध्यायः 005
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
श्रीकृष्णेन द्रुपदवाक्यप्रशंसनपूर्वकं राज्ञां धृतराष्ट्रस्य च दूतपुरोहितप्रेषणं संदिश्य द्वारकांप्रति गमनम् ॥ 1 ॥
विराटद्रुपददूताहूदानां राज्ञामागमनम् ॥ 2 ॥
दुर्योधनदूताहूतानां च राज्ञामागमनम् ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच। 5-5-0x(3333)(31783)
द्रुपदेनैवमुक्ते तु वाक्ये वाक्यविदां वरः।
वसुदेवसुतस्तत्र पृष्णिसिंहोऽब्रवीदिदम् ॥ 5-5-1(31784)
उपपन्नमिदं वाक्यं सोमकानां धुरंधरे।
अर्थसिद्धिकरं राज्ञः पाण्डवस्यामितौजसः ॥ 5-5-2(31785)
एतच्च पूर्वं कार्यं नः सुनीतिमभिकाङ्क्षताम्।
अन्यथा ह्याचरन्कर्म पुरुषः स्यात्सुबालिशः ॥ 5-5-3(31786)
किं तु संबन्धकं तुल्यमस्माकं कुरुपाण्डुषु।
यथेष्टं वर्तमानेषु पाण्डवेषु च तेषु च ॥ 5-5-4(31787)
ते विवाहार्थमानीता वयं सर्वे तथा भवान् ।
कृते विवाहे मुदिता गमिष्यामो गृहान्प्रति ॥ 5-5-5(31788)
भवान्वृद्धतमो राज्ञां वयसा च श्रुतेन च।
शिष्यवत्ते वयं सर्वे भवामेह न संशयः ॥ 5-5-6(31789)
भवन्तं धृतराष्ट्रश्च सततं बहु मन्यते।
आचार्ययोः सखा चासि द्रोणस्य च कृपस्व च ॥ 5-5-7(31790)
स भवान्प्रेषयत्वद्य पाण्डवार्थकरं वचः।
सर्वेषां निश्चितं तन्नः प्रेषयिष्यति यद्भवान् ॥ 5-5-8(31791)
यदि तावच्छमं कुर्यन्न्यायेन कुरुपुङ्गवः।
न भवेत्कुरुपाण्डूनां सौभ्रात्रेण महान्क्षयः ॥ 5-5-9(31792)
अथ दर्पान्वितो मोहान्न कुर्याद्धृतराष्ट्रजः ।
अन्येषां प्रेषयित्वा च पश्चादस्मान्सभाह्वये ॥ 5-5-10(31793)
ततो दुर्योधनो मन्दः सहामात्यः सबान्धवः ।
निष्ठामापत्स्यते मूढः क्रुद्धे गाण्डीवधन्वनि ॥ 5-5-11(31794)
वैशम्पायन उवाच। 5-5-12x(3334)
ततः सत्कृत्य वार्ष्णेयं विराटः पृथिवीपतिः ।
गृहान्प्रस्थापयामास सगणं सहबान्धवम् ॥ 5-5-12(31795)
द्वारकं तु गते कृष्णे युधिष्ठिरपुरोगमाः।
चक्रुः साङ्घ्रामिकं सर्वं विराटश्च महीपतिः ॥ 5-5-13(31796)
ततः संप्रेषयामास विराटः सह बान्धवैः ।
सर्वेषां भूमिपालानां द्रुपदश्च महीपतिः ॥ 5-5-14(31797)
वचनात्कुरुसिंहानां मत्स्यपाञ्चालयोश्च ते ।
समाजग्मुर्महीपालाः संप्रहृष्टा महाबलाः ॥ 5-5-15(31798)
तच्छ्रुत्वा पाण्डुपुत्राणां समागच्छन्महद्बलम् ।
धृतराष्ट्रसुताश्चापि समानिन्युर्महीपतीन् ॥ 5-5-16(31799)
समाकुला मही राजन्कुरुपाण्डवकारणात्।
तदा समभवत्कृत्स्ना संप्रयाणे महीक्षिताम् ॥ 5-5-17(31800)
संकुला च तदा भूमिश्चतुरङ्गवलान्विता।
बलानि तेषां वीराणामागच्छन्ति ततस्ततः ॥ 5-5-18(31801)
चालयन्तीव गां देवीं सपर्वतवनामिमाम्।
ततः प्रज्ञावयोवृद्धं पाञ्चाल्यः स्वपुरोहितम्।
कुरुभ्यः प्रेषयामास युधिष्ठिरमते स्थितः ॥ ॥ 5-5-19(31802)

इति श्रीमन्महाभारते उद्योगपर्वणि सेनोद्येगपर्वणि प़ञ्चमोऽध्यायः ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-5-4 संबन्धकं तुत्यमिति। पाण्डवेषु कुन्तीद्वारा । कुरुषु दुर्योधनकन्यायाः साम्बेनाहरणात् ॥ 5-5-11 निष्ठां नाशम् ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.